Article on other languages:
- Indiese_Oseaan
- Ozián_Indico
- محيط_هندي
- Océanu_Índicu
- Hind_okeanı
- Kadagatan_Indio
- Індыйскі_акіян
- Индийски_океан
- ভারত_মহাসাগর
- Meurvor_Indez
- Indijski_okean
- Oceà_Índic
- Kadagatang_Indyan
- İnd_okeanı
- Indický_oceán
- Инди_океанĕ
- Cefnfor_India
- Indiske_Ocean
- Indischer_Ozean
- Okyanuso_Hind
- ހިންދު_ކަނޑު
- Ινδικός_Ωκεανός
- Indian_Ocean
- Océano_Índico
- India_ookean
- Indiako_Ozeanoa
- Océanu_Índicu
- اقیانوس_هند
- Intian_valtameri
- Océan_Indien
- Ocèan_Endien
- Yndyske_Oseaan
- An_tAigéan_Indiach
- Cuan_Innseanach
- Océano_Índico
- Moana_ʻIniana
- האוקיינוס_ההודי
- हिन्द_महासागर
- Indijski_ocean
- Endyen
- Indiai-óceán
- Հնդկական_օվկիանոս
- Oceano_Indian
- Samudra_Hindia
- Indian_Ocean
- Indiana_oceano
- Indlandshaf
- Oceano_Indiano
- インド洋
- Samudra_Hindia
- ინდოეთის_ოკეანე
- Hind_okeanı
- មហាសមុទ្រឥណ្ឌា
- ಹಿಂದೂ_ಮಹಾಸಾಗರ
- 인도양
- Okyanûsa_Hindî
- Oceanus_Indicus
- Indeschen_Ozean
- Indische_Oceaan
- India_(lombú)
- Indijos_vandenynas
- Indijas_okeāns
- Ranomasimbe_Indiana
- Индиски_Океан
- ഇന്ത്യന്_മഹാസമുദ്രം
- Энэтхэгийн_Далай
- हिंदी_महासागर
- Lautan_Hindi
- Oċean_Indjan
- Ilhuicaātl_Índico
- हिन्द_महासागर
- Indische_Oceaan
- Det_indiske_havet
- Indiahavet
- Ocean_Indian
- Indian_Ocean
- Indian_Ocean
- Ocean_Indyjski
- Oceano_Índico
- Indiku_mama_qucha
- Ocean_indic
- Oceanul_Indian
- Индийский_океан
- सिन्धु_महासागर
- Indijski_ocean
- Indian_Ocean
- Indický_oceán
- Indijski_ocean
- Badweynta_Hindiya
- Индијски_океан
- Indiska_oceanen
- Bahari_ya_Hindi
- Uocean_Indyjski
- இந்தியப்_பெருங்கடல்
- హిందూ_మహాసముద్రం
- Уқёнуси_Ҳинд
- มหาสมุทรอินเดีย
- Hint_Okyanusu
- Індійський_океан
- بحر_ہند
- Ấn_Độ_Dương
- Oceyan_Indyin
- Mbàmbulaanug_End
- 印度洋
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
| Hinda Oceano | ||
|---|---|---|
 |
||
| Hinda Oceano. | ||
| Profundeco | 7.209 m | |
| Larĝeco | km | |
| Longeco | km | |
| Areo | 73.556.000 km² | |
| Supra tutaĵo | Monda Oceano | |
| Najbaraj tutaĵoj | Atlantika Oceano Suda Oceano |
|
| Subaj tutaĵoj | ||
| Kontinento | Azio Afriko Aŭstralio Antarktido |
|
| Ŝtatoj |  Barato Sudafriko Indonezio Kenjo Madagaskaro Maldivoj Sri-Lanko |
|
| Noto | ||
| Alfluantoj | ||
La Hinda Oceano estas oceano inter Afriko, Barato kaj Aŭstralio. Kun areo de 74,9 milionoj da km² ĝi estas la tria plej granda inter la kvin oceanoj. Ĝia volumo estas ĉirkaŭ 291,9 milionoj da km³.
Laŭ interkonsento disigas la hindan oceanon kaj la Atlantikon la longitudo de la Kabo Aguljas (20°E), la hindan kaj la pacifikan oceanon la longitudo de la Kabo South West de Tasmanio, la hindan kaj la sudan oceanon la 60-a suda paralelo.
Enhavo |
Insuloj
En la Hinda Oceano estas la jenaj sendependaj insul-ŝtatoj:
Dependaj insuloj inter aliaj estas:
- Andamanoj, Nikobaroj (Barato)
- Diego Garcia (Britio)
- Kristnaskinsulo (Aŭstralio)
- Kokosinsuloj (Aŭstralio)
- Maskarenoj (Francio kaj Maŭricio)
- Majoto (Francio)
- Pembo (Tanzanio)
- Reunio (Francio)
- Rodrigeso (Maŭricio)
- Zanzibaro (Tanzanio)
Havenurboj ĉe la Hinda Oceano
- Ĉenajo (Barato)
- Colombo (Srilanko)
- Daresalamo (Tanzanio)
- Durban (Sudafriko)
- Orient-Londono (Sudafriko)
- Ĝakarto (Indonezio)
- Karaĉio (Pakistano)
- Kolkato (Barato)
- Melbourne (Aŭstralio)
- Mombasa (Kenjo)
- Mumbai (Barato)
- Perth (Aŭstralio)
- Port Elizabeth (Sudafriko)
- Richards Bay (Sudafriko)
Historio
La Hinda Oceano situas tie, kie iam kuŝis la kontinento Gondvano.
La plej fruaj civilizacioj sur la mondo (tiuj de Mezopotamio, de la antikva Egiptujo kaj de la hinda subkontinento) ĉiuj estiĝis ĉirkaŭ la Hinda Oceano. La Hinda Oceano estas multe pli trankvila ol la Atlantika kaj la Pacifika oceanoj, tiel ke ĝi pli frue estis uzata por ŝipa komerco.
Dum la epoko de la Islama ekspansio la arabaj komercistoj rapide ŝipveturis la tutan oceanon kontaktante tiom kun la orientafrikaj kulturoj kiom kun la riĉaj landoj de Hindio aŭ Indonezio. Krome Islamo disvastiĝis tra Barato aŭ eĉ Filipinoj oriente kaj al Somalio aŭ kie nun estas Tanzanio sude. Ĉar samtempe (komenco de la Dua Jarmilo) ili kontrolis la tutan sudan flankon de la Mediteraneo, ili ĝuis monopolion de la komerco de aziaj varoj, ekzemple spicoj, kun la tiama Eŭropo. Eŭropanoj kompreneble serĉis manieron trompi tiun monopolion: en 1498 la portugala esploristo Vasco da Gama sukcesis trapasi la unuan fojon por eŭropanoj la sudan parton de Afriko, eniri en la Hinda Oceano kaj tra Mozambiko atingi sian celon, Hindion. Tiamaniere eŭropanoj (portugaloj unuaj, kaj poste britoj, francoj, nederlandanoj, ktp.) komencis unue komerci tra tiu oceano, poste setliĝi en jam kontaktitaj lokoj kaj poste eĉ alpropriĝi de havenurboj kaj poste eĉ de internaj teritorioj, tio estas koloniismo eĉ antaŭ ol en Afriko.
Faŭno
Pro la izoliteco kiun dum jarcentoj kaj jarmiloj ĝuis aŭ suferis kelkaj insuloj de la Hinda Oceano en ili disvolviĝis specifa faŭno (eĉ flaŭro) kun multaj endemismoj ĉefe en Madagaskaro, Reunio, Rodrigeso aŭ Sejŝeloj, eĉ en Sri-Lanko aŭ Indonezio. Tiu situacio draste ŝanĝiĝis post la alveno de la homo (foje tre bezonanta manĝaĵon) kaj pli malbone kun ĝi venis al tiuj insuloj ankaŭ gregoj, ratoj, katoj, hundoj kaj aliaj bestoj kiuj ŝanĝis la medion kaj eĉ kaŭzis la formortigon de specioj, kiel la fama dodo.
Tertremoj en la Hinda Oceano
Teruraj efikoj havis tertremo en la Hinda Oceano, kiu okazis la 26-an de decembro 2004. Ĝi atingis 9,2 sur la skalo de Richter. La epicentro situis en la maro, proksime de la nordokcidenta pinto de Sumatro. La cunamo kaŭzita de la tertremo mortigis pli ol 300.000 homojn. Pleje suferis de la cunamo Indonezio, Tajlando, Hindio kaj Srilanko. Sed la ondoj atingis eĉ la 5.200 km foran Somalion.
Bibliografio
- Braun, D., The Indian Ocean (1983)
- Chandra, S., eld., The Indian Ocean (1987)
- Chaudhuri, K. N., Trade and Civilization in the Indian Ocean (1985)
- Cousteau, Jacques-Yves, kaj Diole, Philippe, Life and Death in a Coral Sea (1971)
- Cubitt, Gerald, Islands of the Indian Ocean (1975)
- Das Gupta, A., kaj Pearson, M.N., India and the Indian Ocean (1987)
- Dowdy, W. L., kaj Trood, R., eds., The Indian Ocean (1985)
- Kerr, A., ed., Resources and Development in the Indian Ocean Region (1981)
- Nairn, A . E., kaj Stehli, F. G., eds., The Ocean Basins and Margins, Vuelo. 6: The Indian Ocean (1982)
- Ostheimer, John M., eld., The Politics of the Western Indian Ocean Islands (1975)
- Toussaint, Auguste, The History of the Indian Ocean, traduko de June Guicharnaud (1966).
Retaj ligoj
| La kvin oceanoj |
| Suda · Arkta · Atlantika · Hinda · Pacifika |
